Met de feestdagen krijgen we heel wat andere prikkels te verwerken dan op gewone dagen, zowel uit onze omgeving als uit ons eigen lichaam. Zintuiglijk fijne feestdagen zijn voor veel mensen dan ook niet vanzelfsprekend aangezien hun zintuiglijke prikkelverwerking tijdens de feestdagen wel wat uitdagingen met zich meebrengen.

Wie strategieën heeft om met al die prikkels om te gaan, zal het feesten vaak als gezellig en verbindend ervaren. Maar wat als het niet zo evident is om de feestdagen met plezier door te brengen?

Wat is er anders met de feestdagen?

Kijk maar eens rond. Luister, ruik, proef en voel. Je zal merken dat veel prikkels luider, feller, sterker geurend, drukker en intenser zijn dan gewoonlijk. Denk aan muziek, gesprekken door elkaar, lichtjes, decoratie, speciale gerechten en andere smaken.

Daarnaast veranderen ook de dagelijkse routines: andere eetmomenten, later naar bed, drukke agenda’s, sociale verplichtingen. Dat alles kan zorgen voor extra opwinding, spanning en onrust — bij kinderen én volwassenen.

Vanuit onze ervaring in de sensorische integratie hebben we tips en aandachtspunten verzameld om mensen met sensorische verwerkingsuitdagingen te ondersteunen tijdens deze periode.

Tips om zintuiglijk meer te genieten van de feestdagen:

1. Vertrek van wat je lichaam fijn vindt

Sta eerst stil bij de prikkels waar je in het dagelijks leven van kan genieten. Enkele vragen ter inspiratie:

• Welke smaken en gerechten geven je een prettig gevoel?
• Van welke kleuren word je rustig of net blij?
• Hou je van helder licht of liever van zachte sfeerverlichting?
• Welke muziek helpt je ontspannen of geeft energie?
• Geniet je van veel geluid en gesprekken, of eerder van stilte?
• Helpt bewegen jou reguleren (wandelen, dansen, iets doen)?
• Welke kledij of schoenen zitten écht comfortabel?
• Voel je je goed in gezelschap, en zo ja: dichtbij of met wat afstand?

Probeer deze elementen bewust in te bouwen als basis tijdens de feestperiode, zeker in de dagen vóór, tussen en na een feestmoment. Ze helpen je zenuwstelsel in balans te blijven.

2. Bekende prikkels geven rust, nieuwe prikkels kosten energie

Voor de hersenen zijn bekende prikkels makkelijker te verwerken dan nieuwe. Onbekende prikkels vragen meer alertheid en energie. Sommige mensen genieten net van die extra spanning, anderen raken er sneller door overbelast.

Wat kan helpen:

• Neem een gewone, fijne dagelijkse situatie en maak die feestelijk door er één element aan toe te voegen.
• Wie gevoelig is voor nieuwe prikkels kan zich op voorhand voorbereiden: foto’s bekijken van gelijkaardige feesten, samen bespreken wat er zal gebeuren, of het feest mentaal overlopen.
• Voor kinderen werkt een verhaaltje of visuele ondersteuning vaak heel goed.
• Hou bij het plannen rekening met je nood aan verandering: veel, een beetje of liever niet? Als je niet zo graag veel verandering hebt kan je sommige nieuwe dingen ook beetje bij beetje toevoegen zoals kerstversiering. Deze kan je bijvoorbeeld geleidelijk aan ophangen in plaats van alles op één dag.

3. Iedereen verwerkt prikkels op zijn eigen manier

Niet iedereen beleeft hetzelfde feest op dezelfde manier. Jij kan verlangen naar rust, terwijl je partner of familie het net gezellig druk wil.

Wanneer je dit op voorhand weet, kan je samen zoeken naar oplossingen:

• een rustige hoek of aparte ruimte om je even terug te trekken
• afwisselen tussen samen zijn en alleen-tijd
• afspraken maken over muziek, licht of duur van het samenzijn

Ook kerstbomen, lichtjes en decoratie zijn prikkels. De ene geniet ervan zolang mogelijk, de andere wil ze snel weer weg. De ene zit er graag dichtbij, de andere liever uit het zicht. Al die reacties zijn normaal.

4. Rustmomenten zijn geen luxe, maar noodzaak

Ongeacht hoe je prikkels verwerkt: iedereen heeft herstelmomenten nodig. Niemand kan blijven doorgaan.

Rust kan er verschillend uitzien:

• even alleen zijn
• bewegen (wandelen, fietsen, stretchen)
• iets doen zonder sociale interactie

Voor veel mensen is beweging een toegankelijke manier om spanning te reguleren en het lichaam terug tot rust te brengen.

Zelf een feest geven of uitgenodigd zijn

Wie zelf een feest organiseert, heeft meer invloed op welke prikkels en hoeveel prikkels aangeboden worden. Gebruik de bovenstaande tips om in te schatten wat jij en je gasten nodig hebben om zich goed te voelen.

Ben je uitgenodigd en weet je dat je gevoelig bent voor prikkels? Dan kan het helpen om:

• vroeger aan te komen wanneer het nog rustiger is
• tussendoor even naar buiten te gaan
• vooraf voldoende rust in te plannen

Zo kom je ontprikkelt aan, krijgen je hersenen de kans om geleidelijk te wennen en kan je tussendoor ontladen.

Wie bewust inzet op regulatie en voorspelbaarheid, vergroot de kans op zintuiglijk fijne feestdagen voor zichzelf én voor zijn gezin.

Tot slot

We wensen je veel mildheid toe — voor jezelf en voor anderen. Feestdagen hoeven niet perfect te zijn om waardevol te zijn. Door bewuster om te gaan met zintuiglijke prikkels, ontstaat er meer ruimte voor echte verbinding.

Zintuiglijk fijne feestdagen beginnen bij luisteren naar wat het lichaam nodig heeft. Ook met kleine aanpassingen kan deze periode rustiger, warmer en meer afgestemd worden — voor kinderen én volwassenen.

We wensen je heel veel succes in je zoektocht naar balans en naar wat sensorische prikkels voor jou kunnen betekenen tijdens de feestdagen 🙂.

Hartelijke feestgroeten
Inge

P.S. Wil jij meer weten over je de invloed van prikkelverwerking en hoe je dit kan beïnvloeden?

Je kan via de knop ‘agenda’ onze activiteiten bekijken. We hebben zowel voor ouders als professionals een aanbod.